Website At Polhuis
Theoloog
Tot op de dag van vandaag word ik geinspireerd door de theologie van Karl Barth (1886-1968). Ik houd hem voor de belangrijkste theoloog van de vorige eeuw. Zijn hoofdwerk is de Kirchliche Dogmatik. Hierin geeft hij een overzicht van de Christelijke geloofsleer. Daarvoor is in in gesprek met de hele theologische geschiedenis. In gesprek daarmee verantwoordt hij de vele grote en kleinere correcties die hij aanbrengt. Deze correcties zijn nodig om de geloofsleer meer in overeenstemming te brengen met het bijbelse getuigenis. Deze correlatie drijft hem.
Prolegomena
Als inleiding op zijn dogmatiek schreef Barth een uitgebreide verantwoording over de dogmatische methode. Hierin zet hij uiteen op welke wijze in de dogmatiek tot betrouwbare uitspraken over God gekomen kan worden. De methode die hij voorstaat, wordt bepaald door het onderwerp van de dogmatiek zelf. In die zin zijn de opmerkingen die hij voorafgaande aan zijn dogmatiek maakt reeds voluit dogmatiek. In de Prolegomena tot de dogmatiek gaat het dan ook om zaken die in de dogmatiek als eerste gezegd moeten worden en niet om die aan het eigenlijke werk voorafgaan.
Op dit moment bestudeer ik de Prolegomena. In dat kader maak ik uittreksels van de paragrafen waaruit de Prolegomena bestaan. Deze kunt u inzien en eventueel gebruiken. Ik ga er dan van uit dat u aangeeft waar u de teksten gevonden hebt. Reacties, correcties of suggesties hoor ik graag van u.
…[21 februari 2006] »» meer...
KD, par. 1
Inleiding
§ 1 De opdracht van de dogmatiek
Dogmatiek is als theologische discipline het wetenschappelijke zelfonderzoek van de christelijke kerk met betrekking tot (met het oog op) de inhoud van het voor haar specifieke spreken van (over) God.
1.
Direct op de eerste pagina van zijn dogmatiek formuleert Barth haar opdracht. De dogmatiek heeft tot taak het spreken van de kerk over (van) God te critiseren en te corrigeren. Daarmee is van meet af aan de dogmatiek haar plaats gewezen. Voorop gaat het spreken van de kerk. Daarmee begint Barth zijn dogmatiek. De kerk belijdt God door van Hem te spreken. Gelovigen spreken van Hem; de kerk doet dat door de prediking en de bediening van de sacramenten. Dit spreken van (over) God is het wezen van de kerk. In haar spreken getuigt de kerk van en verkondigt zij God in Zijn genadige toewending tot de mens. Deze toewending heeft vorm gekregen in Jezus Christus. Hem heeft de kerk te verkondigen. Indien zij dat doet, is zij kerk.
De kerk die zich van haar verantwoordelijkheid bewust is, weet dat haar spreken altijd een menselijk spreken van God is. Onverantwoordelijk is de gedachte dat het spreken van de kerk zonder meer gelijk zou zijn aan dat van God zelf. Het spreken van de kerk van God is een aangevochten spreken, afhankelijk van de genade of God het als Zijn spreken opneemt. Dit neemt niet weg dat het de opdracht van de kerk is voortdurend te onderzoeken of haar spreken van God komt en naar God toeleidt en in hoeverre het overeenstemt met het spreken van God; kortom of haar spreken met haar wezen, d.i. Jezus Christus overeenstemt. Aan dit criterium dient het spreken van de kerk gemeten te worden. Alleen dan is haar spreken van(over) God waar…
[22 februari 2006] »» meer...
KD, par. 2
§ 2 De opdracht van de prolegomena tot de dogmatiek
Prolegomena tot de dogmatiek noemen wij het inleidende deel van de dogmatiek, waarin verantwoording afgelegd wordt over de bijzondere kennisweg die in de dogmatiek gegaan wordt (over de specifieke dogmatische methode kennis te verwerven)
1.
Prolegomena van een wetenschap zijn beschouwingen waarin aangegeven wordt welke uitgangspunten en methoden gevolgd zijn om tot kennis te komen en waarom deze methoden gebruikt zijn. Door inzicht daarin te geven kan beoordeeld worden of de kennis die de betreffende wetenschap oplevert betrouwbaar en verifieerbaar is. Ook de dogmatiek als wetenschap kent zo’n methode van werken die bij haar onderwerp hoort.
Hoewel het gangbaar is dat van het gekozen uitgangspunt en de gevolgde methode verantwoording afgelegd wordt, is het niet niet strikt noodzakelijk. Wat de dogmatiek betreft, is het heel goed mogelijk dat bij de bespreking van de juiste inhoud van het kerkelijke spreken – het Dogma – duidelijk wordt hoe tot die kennis gekomen is. Prolegomena kunnen dan achterwege bleven. Het niet opnemen van Prolegomena kan evenwel ook duiden op een zekere arrogantie. In elke tijd zal opnieuw de vraag aan de orde moeten zijn of de situatie van de kerk het uitwerken van Prolegomena nodig maakt. Zo’n situatie is volgens Barth thans aan de orde.
Gewoonlijk wijst men dan op de moeilijk positie die de kerk in de moderne tijd heeft. De kerk leeft in een door het verstand/rede bepaalde tijd. Geloof is daarin niet vanzelfsprekend. Voordat over de inhoud van het geloof gesproken kan worden is het noodzakelijk dat het geloof voor de moderne mens aanvaardbaar gemaakt wordt. De kloof tussen verstand en geloof moet overbrugd worden door het aanwijzen…
[22 februari 2006] »» meer...
Stellingen KD
Barth leidt elke paragraaf van zijn Dogmatiek in met een stelling. In deze stelling wordt de inhoud van de betreffende paragraaf samengevat. De stellingen bij elkaar geven zo een summiere samenvatting van zijn dogmatiek. Hieronder een poging de stellingen in het Nederlands te vertalen. Cursief zijn alternatieven aangegeven waaruit nog een keuze gemaakt moet worden. Op geregelde tijden zal deze pagina ververst en uitgebreid worden. Voor suggesties houd ik mij aanbevolen. Gebruik daarvoor mijn email adres A. Polhuis
Inhoud van de Kerkelijke Dogmatiek
Deel I INLEIDING
§ 1 De opgave (opdracht, taak) van de dogmatiek
Dogmatiek is als theologische discipline het wetenschappelijke zelfonderzoek van de christelijke kerk met betrekking tot (met het oog op) de inhoud van het voor haar specifieke spreken van (over) God.
§ 2 De opgave (opdracht, taak) van de prolegomena tot de dogmatiek
Prolegomena tot de dogmatiek noemen wij het inleidende deel van de dogmatiek, waarin verantwoording afgelegd wordt over de bijzondere kennisweg die in de dogmatiek gegaan wordt (over de specifieke dogmatische methode kennis te verwerven)
DE LEER VAN HET WOORD VAN GOD
1e Hoofdstuk: Het Woord van God als criterium van de dogmatiek
§ 3 De kerkelijke verkondiging als stof van de dogmatiek
Het in de kerk plaatsvindende spreken van (over) God wil in zoverrre verkondiging zijn, als het zich als prediking en sacrament tot de mens richt met de pretentie en omgeven met de verwachting, dat het hem overeenkomstig zijn opdracht het in het geloof te horen woord van God te zeggen heeft. Voor zover het ondanks deze pretentie en deze verwachting menselijke woord (spreken) is, wordt het tot stof van de dogmatiek, dat betekent van het onderzoek naar haar verantwoordelijkheid, gemeten aan het Woord van God, dat het verkondigen wil.
…[21 februari 2006] »» meer...
