Gemeentelijke herindelingen roepen steeds weer heftige emoties op
Gemeentelijke herindelingen roepen steeds weer heftige emoties op. Het zijn begrijpelijke emoties. Het kabinet neemt ze serieus. In het regeerakkoord wordt bepaald dat gemeentelijke herindelingen alleen van onderaf tot stand mogen komen. Ook dat is begrijpelijk, maar niet reëel. Ieder weet dat kleine gemeenten te weinig macht kunnen ontwikkelen om de belangen van de bewoners goed te kunnen behartigen. Schaalvergroting is noodzakelijk. De vraag is dus hoe deze tot stand te brengen zonder burgers het gevoel te geven dat zij aan anonieme machten prijs gegeven zijn, waarop zij nauwelijks nog invloed hebben?
In hetzelfde regeerakkoord is ook bepaald dat de deelgemeenten in Rotterdam en Amsterdam moeten verdwijnen. Het ontwerpwetsontwerp is reeds klaar. Ik vind dat voornemen onbegrijpelijk. De minister en de Kamer zouden zich nog eens goed moeten bedenken wat zij aan het doen zijn. Met het deelgemeentebestel heeft men goud in handen om de problemen bij herindelingen in goede banen te kunnen leiden. Het Rotterdamse bestel ken ik het beste. De minister zou Rotterdam dankbaar moeten zijn voor het bestuurlijke voorwerk dat verricht is.
Het argument dat Donner voor de afschaffing van deelgemeenten noemt is de verdubbeling van de bestuurslagen. Dat argument gaat niet op voor de Rotterdamse situatie. Daar is sprake van één stadsbestuur, waarbij de deelgemeenten binnen dat ene bestuur een eigen rol en functie hebben. Waarom is dat nodig?
Rotterdam is als stad opgebouwd uit vele dorpen, ieder met een kleur. Uit het verleden: Hillegersberg, Schiebroek, Charlois, IJsselmonde, Overschie, Delfshaven, Hoogvliet, Pernis, Hoek van Holland. Eens allemaal zelfstandige gemeenten. Recent: Rozenburg. Samen vormen deze voormalige gemeenten met andere het ene Rotterdam. Een paar cijfers. IJsselmonde heeft iets minder dan 60.000 inwoners. Prins Alexander 90.000, Charlois 65.000, Delfshaven 70.000. De onderlinge afstand in kilometers is aanzienlijk. Tussen Alexanderpolder en Hoek van Holland is dat ongeveer 40 kilometer.
Dit hele conglomeraat wordt bestuurd vanuit de Coolsingel. Terecht lijkt mij. Als zelfstandige gemeenten was deze regio nooit zo tot bloei gekomen. Tegelijk wordt er recht gedaan aan de lokale verschillen. De overheid is dicht bij de burgers en legt bijna op straatniveau op democratische wijze verantwoording af. Een reductie van het aantal bestuurders is altijd mogelijk, als het principe maar overeind blijft.
In dit model wordt recht gedaan aan de noodzaak van grootschaligheid én aan de eigen specifieke lokale kleur. Dit model werkt en kan voor andere herindelingen een voorbeeld zijn. Wat in Rotterdam lukt, kan een voorbeeld zijn voor andere kleinere gemeenten, die het op zich zelf niet meer redden.
Opnieuw een voorbeeld. Renswoude, Scherpenzeel en Woudenberg hoeven nu van deze regering niet samen te gaan. Renswoude heeft 4602 inwoners, Scherpenzeel 9316 en Woudenberg 11905. Bij elkaar aanzienlijk minder dan de meeste Rotterdamse deelgemeenten. Ik gun de inwoners van deze gemeenten hun onafhankelijkheid, maar vraag me wel af of het verstandig is. Hier had de in Rotterdam ontwikkelde bestuurspraktijk heilzaam kunnen werken.
Kortom, ik zou zeggen, Minister, in Nederland juist meer gemeenten met deelgemeenten zoals die Rotterdam ontwikkeld zijn. Het zou de bestuurlijke drukte in Nederland aanzienlijk reduceren. Besef wat u weggooit als u de deelgemeenten opheft. Denk er nog eens over na.
At Polhuis
fractievoorzitter PvdA Rotterdam-IJsselmonde
(Lokaal bestuur, Maandblad van het Centrum voor Lokaal Bestuur, jaargang 35, nr. 6. juni 2011)
Schrijf een reactie:
