Kroniek november 2004
Het is nog niet zo lang geleden dat bewoners van oude wijken, waaronder ik voor het gemak Pendrecht ook maar even reken, belerend werden toegesproken door volksopvoeders. Zij moesten niet klagen over de komst van migranten in hun buurt of straat. Integendeel, daar moesten zij zich over verheugen. De komst van de vele culturen betekende immers een verrijking voor onze samenleving. Interessante, nieuwe inzichten en leefstijlen vestigden zich in Nederland. Dat was de kans om echt kosmopoliet te worden, wereldburger. Buurtbewoners hielden op den duur hun mond maar. Zij wisten wel beter.
Aan dat debat heb ik de afgelopen weken dikwijls moeten denken. De opvoeders van toen verschenen op de TV na de moord op Theo van Gogh. Zij waren in verwarring, maar vooral boos. Hun droombeeld van de kleurrijke samenleving lag aan diggelen. Met de komst van vele migranten bleek iets anders gebeurd in de Nederlandse samenleving, dan zij gedacht hadden. Boos waren zij op Mohammed B. Hij had toch genoten van ons opleidingssysteem. Boos omdat hij de mooie droom van een multiculturele samenleving ruw verstoorde. Nu moest er ingegrepen worden. Ik begreep hun boosheid, maar had ook graag iets gehoord van boosheid op zichzelf. Boos omdat ook zij lang niet onderkend hebben wat er gaande is in de samenleving. Die boosheid had hen wellicht iets terughoudender kunnen maken.
Ik probeer te begrijpen wat er aan de hand is. Met vrijheid van meningsuiting heeft het maar zijdelings te maken. Wat in feite gebeurd is, is dat met de komst van migranten en asielzoekers de derde wereld in onze samenleving binnen gedrongen is. Tot diep in de jaren 60 konden we daar nog enigszins romantisch over spreken. Wie dieper keek, wist dat er sprake was van een scherp conflict. Deskundigen spraken toen al over de vierde wereldoorlog, de oorlog tussen het rijke noorden en het arme zuiden.
Bij de beoordeling van wat er nu gebeurt in Nederland mag men deze internationale verbinding niet uit het oog verliezen. Toen vond het verzet, de frustratie, de woede een spreekbuis in communistische retoriek, nu zijn de islamitische leuzen de verpakking. Dan gaat het niet zozeer om de Islam zoals die door vele Moslims in ons land beleden wordt, maar om een felle anti-westerse ideologie.
Wat betekent dit? De excessen moeten aangepakt worden. Dat gebeurde indertijd ook met bijvoorbeeld de Rote Armee Fraktion in Duitsland. Geen twijfel over mogelijk, maar als het daarbij blijft, is het wachten op de volgende golf. Zolang de absurde kloof tussen arm en rijk blijft bestaan, zal er terreur zijn.
Een goede vriend, net terug na een paar in Zuid Afrika gewoond te hebben, vertelde mij dat het leven daar als bevoorrechte blanke, in feite leven in een luxe gevangenis was. Buiten was de wereld die op je loerde. Die hield je buiten door hoge hekken, ingewikkelde beveiliging en honden. Zo ver is het in Nederland nog niet. Ik zeg nadrukkelijk nog. Als je ziet hoeveel beveiliging er de laatste decennia bij gekomen is, zie ik het moment snel naderen. Dan is de tweedeling een feit en zijn de fronten vastgelegd. Zo’n samenleving moet voorkomen worden. Daarom pleit ik naast repressie vooral voor concrete stappen in de armoedebestrijding nationaal en internationaal. Deze mogen niet de dupe worden van alle aandacht die er nu voor repressie is.
At Polhuis
