Kroniek oktober 2001
Soms maak ik mij boos over een bericht in de krant. Dat gebeurde toen ik eind augustus in Trouw las, dat de Fortis bank dit jaar nog eens 90 bankfilialen gaat sluiten. Al eerder waren er 90 kantoren gesloten. Ook in Pendrecht is nog een kantoor van de Fortisbank. Het is vrijwel zeker dat ook dat filiaal gaat sluiten.
Zo af en toe kom ik als klant in dat filiaal. Meestal is het er druk. De bezoekers zijn overwegend wat oudere mensen. Er worden stortingen gedaan of andere relatief eenvoudige bankhandelingen. Meer dan andere banken is de Fortisbank een bank voor de ‘gewone’ man. Dat is niet toevallig. Ik kan mij nog goed het moment herinneren, dat ik zelf voor de keus stond een bank te moeten kiezen. Mijn ouders adviseerden mij de Spaarbank te nemen. Dat was de bank voor de kleine spaarder, terwijl de andere banken als de ABN en de Amro meer voor het bedrijfsleven waren. Dat waren de commerciële banken. De Spaarbanken moedigden de spaarzin van de burger aan. Daartoe werden er allerlei acties gehouden. Het is dan ook niet toevallig dat in Rotterdam de straat waar het hoofdkantoor van de bank gevestigd was ook de naam van die bank kreeg: Spaarbankstraat. Ik kan mij geen straat voorstellen die naar één van de andere banken genoemd is.
Nu weet ik wel dat ook de bankwereld de afgelopen decennia ingrijpend veranderd is. Dat is te merken aan de verschillende namen die de Spaarbank inmiddels gehad heeft. Van Centrum bank werd het VSB- bank en nu Fortis. Het einde van al die fusies is nog niet in zicht. Om te kunnen overleven zal het wel nodig zijn. De scheiding tussen een spaarbank en een commerciële bank is allang voorbij. Toch maak ik mij boos over het bericht van de dreigende sluiting van filialen. Dat komt vooral door de argumentatie die daarbij gegeven wordt.
Bij de presentatie van de halfjaarcijfers kondigt de topman van de bank dhr. Anton van Rossum de sluiting van de filialen aan, want zo zegt hij volgens Trouw, ‘Fortis bank wil zich meer richten op advies aan vermogenden en minder op eenvoudige transacties van gewone klanten’. Dat maakt mij boos. Kent dhr. Van Rossum de geschiedenis van zijn eigen bank wel. Het zijn juist deze gewone klanten met hun eenvoudige transacties die de bank gemaakt hebben. Daarvoor was de Spaarbank er. Nu de bank ze niet meer nodig heeft, worden ze achteloos terzijde geschoven. Met de sluiting van een filiaal worden ze gewoon het bos in gestuurd.
Ongetwijfeld zal teruggezegd worden dat elders in de stad filialen open blijven, waar mensen terecht kunnen. Dat zal wel waar zijn, maar zo’n argument stelt alleen het geweten van de beslissers zoals dhr Van Rossum gerust. Wie een middagje de bezoekers aan de Slinge gade slaat, weet dat het veelal om oudere mensen gaat. Zij worden gedupeerd. Nee, tot de vermogenden waarop Fortis zich wil richten, behoren zij niet. Voor de bank zijn hun geldzaken alleen maar tijdverlies en in die wereld is tijd nu eenmaal money. Voor de mensen zelf gaat het om belangrijke zaken. Aan het loket hoor ik een oudere vrouw met de baliemedewerker overleggen. Zij wil graag nog een reis maken. Daarvoor heeft zij gespaard. Haar vraag is of zij nu nog wat kan lenen en hoe lang het dan duurt het af te betalen. De medewerker legt het allemaal geduldig uit. Hulde daarvoor! Voor de bank luttele bedragen. Het gaat om ongeveer fl. 1000,--. Voor deze mevrouw zijn het uitgaven die zij maar een paar keer in haar leven doet. Aan het andere loket staat een vrouw. Zij moet een pasje laten zien om geld te kunnen opnemen. Zij heeft het niet. Zij overlegt met haar invalide partner die op de stoelen zit. Ieder kan het horen. Nee, ook hij heeft dat nieuwe pasje dat toegestuurd is, niet gezien. Ze staan er hulpeloos bij. Ze weten niet hoe het nu verder moet. Twee oude mensen, die het spoor in deze bankwereld allang kwijt zijn. Ook nu handelt de baliewerker het met een bewonderenswaardig geduld af.
Ja dit soort klanten kost geld, maar is de Fortis bank dat ook niet aan hen verschuldigd? Met een netto-winst van ruim vier miljard gulden is dat toch niet te veel gevraagd? Daarom houdt het kantoor aan de Slinge open!
At Polhuis
