Commentaar (Cartoons)

Terwijl het consulaat van Denemarken in Beiroet bestormd wordt, discussiëren in Nova Hans van den Broek, Ayhan Tonca en Wouter van Oorschot over de oorzaken van de islamitische storm. Ze zijn het in principe wel met elkaar eens. Het is een probleem van de vrije meningsuiting. De Deense cartoons hadden niet gepubliceerd mogen worden. Het is een provocatie of op z’n minst een uiting van slechte smaak. De ander, in dit geval de islamitische gelovige, dient in zijn waarde gelaten te worden. Dat is niet gebeurd. De woede van de islamieten in Beiroet is begrijpelijk.
Ik kan mijn ogen en oren bijna niet geloven. Het kan toch niet waar zijn, dat opinieleiders in Nederland nu al zwichten voor intimidatie en zich vrijwillig aanpassen aan de inperking van de meningsvrijheid. Hoe was het ook al weer. Een volk dat voor tirannen zwicht …

De cartoons zijn maanden geleden in Denemarken gepubliceerd. Gedurende deze maanden werd hier in Nederland het Hofstadproces gehouden. Dat proces werd afgesloten met een urenlang pleidooi van de moordenaar van Theo van Gogh. Enkele citaten daaruit.  ‘Dat u Osama bin Laden met mij vergelijkt, doet die man veel te kort en u verleent mij daarmee te veel eer die mij niet toekomt. Maar dat u mij ziet als de zwarte vaandeldrager van de islam in Europa, vervult mij met eer, trots en blijdschap,’ ‘De islam en de profeet Mohammed prediken het gebruik van geweld tegen ongelovigen, en in tijden van oorlog. Degenen die beweren dat Mohammed een pacifist is, zijn leugenaars en onwetend. De profeet heeft opdracht gegeven heidenen te doden.’ Hier spreekt de man die de consequentie uit zijn geloof trok. In de Palestijnse gebieden demonstreren mensen uit wier midden zelfmoordenaars in naam van Allah onschuldige mensen opbliezen.
Wat ik zelf voel en denk is door de Deense cartoonist zichtbaar gemaakt: de profeet Mohammed met een bom in zijn tulband. Niet de cartoonist bespot het geloof. Hij laat zien hoe dat geloof werkt. Als dat een bespotting van de profeet is, zijn de demonstranten bij de cartoonist aan het verkeerde adres. Dan moeten zij bij Mohammed B. en zijn vrienden zijn of bij de zelfmoordenaars in de Palestijnse gebieden. Dat dat niet gebeurt, vervult mij met grote zorg. De steun voor M.B. en anderen zou veel groter kunnen zijn, dan we waar willen hebben. De bereidheid onder het aanroepen van de naam van Allah om geweld te gebruiken is veel breder verspreid dan alleen bij extreme groepjes binnen de Islam. De cartoonist heeft gelijk en zal, als er geen weerwerk komt, in de komende tijd steeds meer gelijk krijgen. Zijn getekende beeld van de profeet zal nog dikwijls op ons netvlies staan.
In plaats dat Van den Broek en Ayhan Tonca dit broodnodige, maar uiterst lastige debat met de moslims in ons land aangaan, bereiden zij zich al voor op andere tijden. De vrijheid van meningsuiting wordt aangepast. De Islam wordt zo buiten de discussie geplaatst. Het is een stap op weg naar een dictatuur die we niet willen. Mohammed B. kan in zijn gevang met deze reactie tevreden zijn.

AP

In de Waagschaal, jrg. 35. 2006, nr. 3